VOGUE WORLD MILANO 2026: TUYÊN NGÔN VỀ TÍNH DI SẢN DO BÀN TAY CON NGƯỜI TẠO NÊN

Với Italy, craftsmanship gần như là một lựa chọn hiển nhiên. “Made in Italy” từ lâu đã gắn với atelier, nhà máy dệt, tailoring, kỹ thuật xử lý da và những tay nghề được truyền qua nhiều thế hệ. Vogue World vì thế đưa câu chuyện đi từ brocade thời Phục Hưng, ren và các bề mặt thủ công đến sản xuất công nghiệp, textile và công nghệ hiện đại. Khi đặt những kỹ thuật truyền thống cạnh máy móc và AI, sự kiện cũng cho thấy craft không phải thứ chỉ thuộc về quá khứ. Thời trang Italy vốn luôn phát triển bằng cách kết hợp tay nghề con người với những công cụ và phương thức sản xuất mới. Theo logic đó, AI có thể được nhìn như một công cụ tiếp theo trong quá trình này, thay vì thứ hoàn toàn đối lập với nghề thủ công. Câu hỏi vì thế không chỉ là công nghệ có thể thay thế con người đến đâu, mà là con người sẽ sử dụng những công cụ ngày càng mạnh ấy như thế nào.

Trước sự kiện, đạo diễn Bardia Zeinali đã biến Vittoria Ceretti thành một phiên bản giả tưởng mang tên “Vittoria.ai” trong loạt video xoay quanh invention, taste, emotion và ambition. Hình ảnh một supermodel Italy được biến thành thực thể gần như robot tạo ra đúng nghịch lý mà Vogue World muốn nói tới: công nghệ có thể mô phỏng hình thức ngày càng thuyết phục, nhưng mô phỏng không đồng nghĩa với sở hữu trải nghiệm tạo nên hình thức ấy. Đó cũng là lúc “human touch” vượt ra khỏi nghĩa một món đồ được làm bằng tay. AI có thể tạo ra hàng trăm phương án hình ảnh. Công nghệ có thể rút ngắn quá trình thử nghiệm và biến ý tưởng thành prototype nhanh hơn. Nhưng cuối cùng, con người vẫn là người quyết định ý tưởng nào nên được giữ lại, chỉnh sửa hay loại bỏ. Theo Will Town, editor của dự án, công nghệ giúp rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến lúc thực hiện, nhưng nó không thể thay thế hoàn toàn vai trò lựa chọn và định hướng của con người. Điều này rõ ràng đem lại nhiều khả năng mới. Nhưng khi execution trở nên nhanh và dễ hơn, câu hỏi “tại sao phải làm thứ này?” lại càng khó tránh. Nếu ngày càng nhiều thứ có thể được tạo ra, giá trị không còn nằm ở việc tạo ra thật nhiều. Nó nằm ở việc biết thứ gì đáng được tạo ra.

Đây cũng là nghịch lý thú vị của luxury trong thời đại AI. Công nghệ thường hướng đến tốc độ và hiệu suất, trong khi craftsmanship lại thường mang giá trị vì nó cần thời gian. Một bề mặt thêu hay một kết cấu tailoring không đáng giá chỉ vì phức tạp. Nó còn chứa kinh nghiệm của người biết vật liệu sẽ phản ứng thế nào, chi tiết nào cần giữ, phần nào có thể bỏ và khi nào một sản phẩm đã thực sự hoàn thành. Đó là thứ rất khó nén vào một prompt. Và khi hình ảnh ngày càng dễ được tạo ra, khoảng cách giữa hình dung một món đồ và thực sự làm ra nó lại càng rõ. Một hình ảnh fantasy có thể xuất hiện trên màn hình trong vài giây, nhưng một thiết kế thật vẫn phải giải quyết trọng lượng, chuyển động, độ bền, cấu trúc và cách chất liệu tồn tại trên cơ thể. Milan vì thế là nơi phù hợp để đặt câu hỏi này. Thành phố không chỉ có lịch sử thiết kế mà còn có lịch sử sản xuất, nơi ý tưởng luôn phải đi qua bàn tay của maker trước khi trở thành một vật thể thật.

Vogue World Milano không cố chứng minh rằng công nghệ sẽ không bao giờ thay thế được một phần công việc của con người. Lịch sử thời trang đã nhiều lần thay đổi cùng máy móc, vật liệu và kỹ thuật mới. Điều sự kiện đặt ra đáng chú ý hơn: khi máy móc ngày càng làm được nhiều hơn, thời trang sẽ phải xác định rõ hơn mình thực sự coi trọng điều gì ở con người. Một hình ảnh có thể được sinh ra trong vài giây. Một prototype có thể được thử nhanh hơn. Nhưng phía sau chúng vẫn cần một người quyết định cái gì nên giữ, cái gì nên bỏ và tại sao sản phẩm đó cần tồn tại. Giữa một thời đại ngày càng ám ảnh với việc làm mọi thứ nhanh hơn, Vogue World lại đưa thời trang trở về với một thứ rất chậm: đôi bàn tay. Không phải để quay lại quá khứ, mà để nhắc rằng công nghệ có thể thay đổi cách thời trang được tạo ra, còn giá trị của người tạo ra nó vẫn là câu chuyện chưa dễ biến mất.